Kompostownik najlepiej ustawić na przepuszczalnym gruncie, w półcieniu lub lekkim cieniu, w miejscu osłoniętym od silnego wiatru, ale z dostępem powietrza. Stanowisko nie powinno być podmokłe ani trudno dostępne. Warto też zachować rozsądny odstęp od tarasu, często otwieranych okien i miejsc wypoczynku. Gdy zastanawiasz się, gdzie najlepiej postawić kompostownik, uwzględnij więc jednocześnie warunki potrzebne do kompostowania i wygodę codziennego korzystania z niego.
Dobre miejsce na kompostownik nie musi znajdować się w najdalszym narożniku działki. Ważniejsze jest połączenie kilku cech: umiarkowanego zacienienia, odpowiedniego podłoża, dostępu powietrza oraz wygodnej drogi z domu i części użytkowej ogrodu.
W praktyce dobrze sprawdza się boczna lub tylna część ogrodu, na przykład przy strefie gospodarczej albo w pobliżu krzewów zapewniających częściowe zacienienie. Kompostownik powinien pozostać łatwo dostępny, ponieważ regularnie trafiają do niego odpady roślinne i kuchenne, a po uzyskaniu kompostu trzeba będzie również móc wygodnie go opróżnić.
Warto przed ustawieniem konstrukcji obserwować wybrane miejsce po intensywnym deszczu. Jeśli długo stoi tam woda, lepiej znaleźć inne stanowisko. Niekorzystny jest również fragment ogrodu mocno nagrzewający się przez cały dzień.
| Kryterium | Dobre miejsce | Czego unikać |
|---|---|---|
| Światło | półcień lub lekki cień | całodziennego, ostrego słońca |
| Podłoże | przepuszczalny grunt | miejsc podmokłych i zagłębień |
| Wiatr | osłona przed silnym wiatrem i dostęp powietrza | stale wystawionego, wietrznego stanowiska |
| Dostęp | wygodne dojście i miejsce na taczkę | ciasnego, trudno dostępnego narożnika |
| Otoczenie | spokojna część gospodarcza ogrodu | bezpośredniego sąsiedztwa strefy wypoczynku |
Czy kompostownik może stać w cieniu?
Tak, kompostownik może stać w cieniu. W przypadku typowego przydomowego kompostownika często dobrym rozwiązaniem jest półcień lub miejsce, do którego bezpośrednie słońce dociera tylko przez część dnia.
Silne nasłonecznienie może przyspieszać wysychanie zawartości, dlatego ustawienie pojemnika przez cały dzień na otwartej, mocno nagrzewającej się przestrzeni zwykle utrudnia utrzymanie stabilnych warunków. Z tego powodu półcień jest bezpieczniejszym wyborem niż stanowisko wystawione na letnie słońce od rana do wieczora.
Nie oznacza to jednak, że im głębszy cień, tym lepiej. Miejsce bardzo wilgotne, chłodne, nieprzewiewne i zacienione może sprzyjać utrzymywaniu nadmiernej wilgoci. Sam wybór stanowiska nie zastępuje więc utrzymania właściwej wilgotności kompostu podczas jego prowadzenia.
Jakie podłoże pod kompostownik wybrać?
Jeżeli zastanawiasz się, jakie podłoże pod kompostownik będzie najlepsze, w typowej konstrukcji otwartej od dołu korzystnym rozwiązaniem jest naturalny, przepuszczalny grunt. Pozwala on na odpływanie nadmiaru wody i zapewnia kontakt dolnej części materiału z podłożem.
Nie warto natomiast ustawiać kompostownika w zagłębieniu terenu, do którego po deszczu spływa woda. Nawet dobre stanowisko pod względem nasłonecznienia może okazać się niepraktyczne, jeżeli ziemia przez dłuższy czas pozostaje tam podmokła.
Kostka brukowa, betonowa płyta lub inne szczelne podłoże nie są uniwersalnie najlepszym wyborem dla kompostownika przeznaczonego do ustawienia bezpośrednio na ziemi. Trzeba jednak brać pod uwagę sposób wykonania konkretnego pojemnika. Inne wymagania może mieć prosta konstrukcja bez dna, a inne zamknięty pojemnik zaprojektowany przez producenta w określony sposób. Dlatego przed przygotowaniem stanowiska warto zdecydować, czy odpowiedniejszy będzie otwarty czy zamknięty kompostownik.
Jakiego miejsca na kompostownik lepiej unikać?
Nie każde niewykorzystane miejsce w ogrodzie nadaje się do kompostowania. Problemem może być zarówno zbyt mocne słońce, jak i nadmierna wilgoć czy niewygodny dostęp.
Lepiej nie ustawiać kompostownika:
- w zagłębieniu, w którym po deszczu tworzą się kałuże,
- w miejscu nagrzewanym przez intensywne słońce przez większość dnia,
- na bardzo wietrznym, całkowicie odsłoniętym stanowisku,
- w ciasnym narożniku, w którym trudno otworzyć pojemnik lub wyjąć gotowy kompost,
- tam, gdzie nie można wygodnie dojechać taczką,
- bezpośrednio przy tarasie lub często używanym miejscu wypoczynku, jeżeli dostępna jest równie wygodna lokalizacja nieco dalej.
Błędem może być również automatyczne wybieranie najdalszego punktu działki. Jeżeli dojście do kompostownika wymaga za każdym razem przechodzenia przez cały ogród, po deszczu prowadzi przez błoto albo uniemożliwia użycie taczki, jego obsługa szybko stanie się uciążliwa.
Czy kompostownik może stać przy domu?
Kompostownik może znajdować się stosunkowo blisko domu, ale jego położenie trzeba oceniać nie tylko pod kątem wygody. Warto uwzględnić okna, drzwi, taras, miejsce spożywania posiłków i najczęściej używane ciągi komunikacyjne.
Prawidłowo prowadzony kompost nie powinien wydzielać intensywnego zapachu typowego dla gnijących odpadów. Mimo to rozsądniej nie planować kompostownika bezpośrednio obok miejsca wypoczynku, jeśli na działce istnieje równie funkcjonalna alternatywa. W razie pojawienia się problemów znaczenie ma między innymi ustalenie przyczyn nieprzyjemnego zapachu z kompostownika, a nie tylko odsunięcie pojemnika jeszcze dalej.
Osobną kwestią są wymagania prawne. Nie należy przyjmować jednej odległości jako uniwersalnej dla każdego przydomowego kompostownika. Obowiązujące przepisy rozróżniają rodzaje urządzeń, ich pojemność oraz charakter zabudowy. Dla większych kompostowników o pojemności powyżej 10 m3 do 50 m3 przepisy określają między innymi odległości 30 m od wskazanych okien i drzwi, 7,5 m od granicy działki oraz 10 m od drogi lub ciągu pieszego.
W przypadku niewielkiego przydomowego kompostownika sytuacja może zależeć od jego konstrukcji, sposobu użytkowania oraz przepisów mających zastosowanie do konkretnej nieruchomości. Jeżeli pojemnik ma stanąć bardzo blisko domu, granicy sąsiedniej działki, drogi lub ciągu pieszego, przed wybraniem miejsca warto sprawdzić aktualne przepisy oraz regulamin obowiązujący w danej gminie. Pozwala to uniknąć opierania się na uproszczonych wartościach powtarzanych w poradnikach internetowych.
Jak pogodzić dobre warunki z wygodnym dostępem?
Kompostownik będzie używany przez cały rok, dlatego kilka dodatkowych metrów drogi może mieć większe znaczenie, niż wydaje się podczas planowania ogrodu. Dobrze jest wyobrazić sobie codzienne wynoszenie niewielkiej porcji bioodpadów, przenoszenie skoszonej trawy lub liści oraz późniejsze wybieranie gotowego materiału.
Do kompostownika powinno prowadzić stabilne i możliwie wygodne dojście. Nie musi to być utwardzona alejka, ale warto unikać trasy, która po każdym większym deszczu staje się błotnista. Przed pojemnikiem trzeba również zostawić wystarczająco dużo miejsca na swobodne otwieranie klapy, zdejmowanie pokrywy lub wybieranie materiału z dolnej części konstrukcji.
Jeżeli kompostownik ma być mniej widoczny, można wykorzystać krzewy, żywopłot albo element strefy gospodarczej jako naturalną osłonę. Nie powinno się jednak zabudowywać go tak szczelnie, aby utrudnić dostęp powietrza i swobodną obsługę.
W małym ogrodzie szczególnie ważny jest kompromis. Lepiej wybrać miejsce nieco bardziej widoczne, lecz przewiewne i łatwo dostępne, niż ukryć pojemnik w ciasnym, wilgotnym narożniku tylko po to, aby nie był widoczny z tarasu.
Jak sprawdzić miejsce przed ustawieniem kompostownika?
Przed przygotowaniem stanowiska warto ocenić wybrany fragment ogrodu podczas normalnego użytkowania, a jeśli to możliwe również po deszczu i w słoneczny dzień. Pozwala to sprawdzić warunki, których nie zawsze da się przewidzieć na podstawie samego planu działki.
Dobre miejsce powinno spełniać większość poniższych warunków:
- nie stoi w nim woda po intensywnym deszczu,
- przez większość dnia nie jest wystawione na najmocniejsze słońce,
- dociera do niego powietrze, ale nie jest stale narażone na silny wiatr,
- podłoże odpowiada konstrukcji wybranego kompostownika,
- można wygodnie dojść do niego z domu i ogrodu,
- jest wystarczająco dużo miejsca na otwarcie i opróżnienie pojemnika,
- do stanowiska można dotrzeć z taczką,
- lokalizacja nie koliduje z tarasem ani najczęściej używaną strefą wypoczynkową,
- przed ustawieniem blisko domu lub granicy działki zostały sprawdzone wymagania obowiązujące w konkretnej sytuacji.
Jeżeli miejsce spełnia te warunki, zwykle będzie znacznie lepszym wyborem niż przypadkowy, najdalszy narożnik działki. Przy wyborze lokalizacji najważniejsze jest połączenie półcienia, odpowiedniego podłoża, braku zastojów wody i wygodnej obsługi.
