Kompostownik otwarty będzie zwykle lepszym wyborem, jeśli masz większy ogród, dużo odpadów roślinnych i zależy Ci na łatwym dostępie do całej masy. Kompostownik zamknięty sprawdzi się natomiast tam, gdzie liczą się kompaktowe wymiary, osłonięcie zawartości przed bezpośrednim deszczem i bardziej uporządkowany wygląd. Nie ma więc jednego najlepszego rozwiązania – wybór powinien zależeć przede wszystkim od ilości materiału do kompostowania, dostępnego miejsca i sposobu obsługi kompostu.
Kompostownik otwarty czy zamknięty – najważniejsze różnice
Kompostownik otwarty ma najczęściej postać przewiewnej skrzyni z desek, listew albo innych elementów pozostawiających szczeliny pomiędzy ściankami. Jego największą zaletą jest łatwy dostęp do zawartości. Można bez większego problemu dokładać odpady, obserwować stan kompostu i dostać się do jego wnętrza podczas prac związanych z obsługą masy.
Kompostownik zamknięty jest bardziej zabudowany i zazwyczaj wyposażony w pokrywę. Nie oznacza to jednak, że powinien być szczelnym pojemnikiem. Materiał organiczny potrzebuje dostępu powietrza, dlatego prawidłowo zaprojektowane modele mają otwory lub szczeliny wentylacyjne. Zamknięta konstrukcja przede wszystkim osłania zawartość przed bezpośrednim działaniem pogody i pozwala umieścić kompost w bardziej zwartej obudowie.
| Kryterium | Kompostownik otwarty | Kompostownik zamknięty |
|---|---|---|
| Dostęp do zawartości | Bardzo łatwy | Zależny od konstrukcji i klap |
| Duża ilość odpadów | Bardzo wygodny | Ograniczona pojemnością pojemnika |
| Ochrona przed deszczem | Niewielka | Większa |
| Ryzyko wysychania | Większe | Zwykle mniejsze |
| Utrzymanie ciepła | Trudniejsze | Zwykle łatwiejsze |
| Możliwość rozbudowy | Duża | Zależna od konkretnego systemu |
| Zastosowanie w małym ogrodzie | Wymaga odpowiedniego miejsca | Zwykle wygodniejsze |
| Samodzielne wykonanie | Stosunkowo proste | Zwykle bardziej wymagające |
Kiedy lepszy będzie kompostownik otwarty?
Otwarta konstrukcja jest szczególnie praktyczna w ogrodzie, w którym regularnie powstaje dużo liści, drobnych resztek roślinnych, skoszonej trawy i materiału po przycinaniu roślin. Duży otwór u góry pozwala szybko dokładać kolejne porcje, a pojemność konstrukcji można stosunkowo łatwo dopasować do potrzeb.
Gdy powstaje dużo odpadów ogrodowych
W dużym ogrodzie niewielki zamknięty pojemnik może szybko okazać się za mały. Otwarta skrzynia daje większą swobodę w doborze wymiarów, a w razie potrzeby można zastosować kilka sąsiadujących komór.
Taki układ jest wygodny zwłaszcza wtedy, gdy ilość materiału zmienia się w ciągu roku. Jesienią może pojawić się dużo liści, natomiast w sezonie wegetacyjnym regularnie dochodzi trawa i pozostałości po pielęgnacji roślin. Nie trzeba wtedy za każdym razem dopasowywać ilości odpadów do stosunkowo niewielkiego otworu pojemnika.
Gdy ważny jest łatwy dostęp do kompostu
Otwarte ścianki lub zdejmowana przednia część skrzyni ułatwiają dostęp do materiału. Ma to znaczenie podczas kontroli kompostu, wybierania gotowej części lub wykonywania prac wymagających dotarcia głębiej do masy.
To rozwiązanie jest więc korzystne dla osób, które wolą mieć swobodny dostęp do zawartości zamiast obsługiwać ją przez niewielkie otwory w obudowie.
Gdy chcesz prostą konstrukcję
Otwarty kompostownik łatwo wykonać jako skrzynię z drewnianych elementów. Konstrukcja nie musi być skomplikowana, a jej wymiary można dostosować do konkretnego miejsca.
Warto jednak pamiętać, że otwarta masa jest bardziej narażona na działanie słońca, wiatru oraz intensywnych opadów. Sama konstrukcja nie zwalnia więc z kontrolowania warunków panujących w kompoście.
Kiedy lepszy będzie kompostownik zamknięty?
Zamknięty pojemnik sprawdza się szczególnie tam, gdzie ważna jest oszczędność miejsca i ograniczenie bezpośredniego wpływu pogody na zawartość. Często jest też łatwiejszy do wkomponowania w niewielki, uporządkowany ogród.
Jaki kompostownik do małego ogrodu?
Jeśli przestrzeń jest ograniczona, zamknięty model o zwartej budowie będzie zwykle wygodniejszy niż duża otwarta skrzynia. Można wybrać pojemnik o pojemności dopasowanej do ilości odpadów i ustawić go w wydzielonej części ogrodu bez zajmowania dużej powierzchni.
Nie oznacza to, że otwarty kompostownik nie nadaje się do małego ogrodu. Niewielka drewniana skrzynia również może dobrze spełniać swoje zadanie. Zamknięty model ma jednak przewagę wtedy, gdy priorytetem są kompaktowe wymiary i osłonięcie zawartości.
Gdy chcesz ograniczyć wpływ deszczu i wysychania
Pokrywa chroni kompost przed bezpośrednim zalewaniem podczas intensywnych opadów. Zabudowane ścianki ograniczają również oddziaływanie wiatru i mogą zmniejszać tempo wysychania materiału.
Nie oznacza to jednak, że wilgotność w zamkniętym kompostowniku zawsze będzie prawidłowa. Niezależnie od rodzaju konstrukcji trzeba kontrolować właściwą wilgotność kompostu, ponieważ zarówno przesuszenie, jak i nadmiar wody pogarsza warunki rozkładu materiału.
Zamknięty pojemnik może też łatwiej zatrzymywać ciepło niż bardzo przewiewna skrzynia, szczególnie jeśli ma stosunkowo zwarte ściany. Nie należy jednak zakładać, że sam zakup takiej konstrukcji automatycznie zapewni szybkie kompostowanie. Znaczenie mają również warunki panujące wewnątrz masy.
Kompostownik plastikowy czy drewniany – czy to ten sam wybór?
Pytanie o kompostownik plastikowy czy drewniany dotyczy materiału wykonania, a nie tego samego podziału co kompostownik otwarty czy zamknięty. Obie cechy często występują razem, ale nie są tożsame.
Drewniane kompostowniki bardzo często mają formę otwartych, przewiewnych skrzyń. Drewno dobrze komponuje się z ogrodem, łatwo je przycinać i pozwala samodzielnie dopasować wymiary konstrukcji. Trzeba jednak liczyć się z tym, że materiał wystawiony przez lata na wilgoć i kontakt z kompostem będzie stopniowo ulegał zużyciu.
Gotowe kompostowniki z tworzywa są często zamknięte i wyposażone w pokrywę oraz otwory wentylacyjne. Są lekkie, odporne na wilgoć i dostępne w wielu pojemnościach. Ich możliwości rozbudowy są jednak ograniczone konstrukcją konkretnego modelu.
Nie warto więc wybierać wyłącznie według zasady „drewno albo plastik”. Najpierw lepiej zdecydować, czy potrzebujesz dużej, łatwo dostępnej skrzyni, czy zwartego pojemnika, a dopiero później porównać materiały dostępne w wybranej grupie.
Kompostownik z dnem czy bez?
Kompostownik z pokrywą nie musi mieć pełnego dna. To dwie niezależne cechy konstrukcji.
W typowym ogrodowym kompostowniku często pozostawia się możliwość kontaktu masy z gruntem. Nawet zamknięty plastikowy pojemnik może więc mieć zabudowane ściany i pokrywę, a jednocześnie pozostawać otwarty od spodu.
Pełne, szczelne dno nie jest warunkiem tego, aby kompostownik można było nazwać zamkniętym. Jeśli zależy Ci na ograniczeniu dostępu zwierząt od strony podłoża, można zastosować rozwiązanie zabezpieczające spód bez całkowitego odcinania konstrukcji od gruntu.
Kompostownik zamknięty czy pryzma?
Pryzma kompostowa jest najprostszym rozwiązaniem, ale wymaga odpowiedniej ilości miejsca. Materiał układa się bez sztywnej obudowy, dlatego można zgromadzić jego dużą ilość bez ograniczenia wynikającego z pojemności gotowego zbiornika.
Takie rozwiązanie może być praktyczne w większym ogrodzie, w którym sezonowo pojawia się dużo materiału roślinnego. Trzeba jednak zaakceptować, że pryzma zajmuje więcej przestrzeni i pozostaje widoczna.
Kompostownik zamknięty lepiej pasuje do niewielkiego ogrodu, gdy ważna jest zwarta forma. Łatwiej wydzielić dla niego konkretną powierzchnię, a pokrywa i ścianki utrzymują materiał wewnątrz pojemnika.
Jeżeli wybór sprowadza się więc do pytania „kompostownik zamknięty czy pryzma”, najważniejszym kryterium jest dostępne miejsce i ilość powstających odpadów. Przy dużych ilościach materiału przewagę może mieć pryzma lub obszerna otwarta konstrukcja, natomiast przy niewielkiej przestrzeni wygodniejszy będzie zazwyczaj pojemnik zamknięty.
Co wybrać do swojego ogrodu?
Kompostownik otwarty warto wybrać, jeśli:
- masz wystarczająco dużo miejsca;
- regularnie powstaje dużo odpadów ogrodowych;
- zależy Ci na łatwym dostępie do całej masy;
- chcesz móc łatwo zwiększyć pojemność konstrukcji;
- preferujesz prostą skrzynię, którą można wykonać samodzielnie.
Kompostownik zamknięty będzie lepszy, jeśli:
- masz mały ogród;
- potrzebujesz zwartej konstrukcji;
- chcesz osłonić zawartość przed bezpośrednim deszczem;
- zależy Ci na ograniczeniu wysychania materiału;
- wolisz pojemnik, którego zawartość jest mniej widoczna.
Przed zakupem lub wykonaniem konstrukcji warto również zaplanować miejsce na kompostownik w ogrodzie. Dostępna powierzchnia może przesądzić o tym, czy praktyczniejsza będzie szeroka, otwarta skrzynia, czy wysoki i zwarty pojemnik zamknięty.
W dużym ogrodzie z dużą ilością materiału roślinnego najczęściej bardziej funkcjonalny okaże się kompostownik otwarty. W małym ogrodzie, gdzie liczą się kompaktowe wymiary i osłonięcie zawartości, częściej wygra model zamknięty. Najważniejsze jest jednak dobranie konstrukcji do rzeczywistych warunków, a nie kierowanie się samą nazwą typu kompostownika.
